1890 წლის 6 ივნისს პასტორი ფრიდრიხ კელერი ვინმე განზენს /ჰანზენს წერს საპასუხო წერილს, რომელიც არის მნიშვნელოვანი ისტორიული დოკუმენტი და რომელიც კავკასიის გერმანულ კოლონიებში — კატარინენფელდსა (ბოლნისი) და ელისაბედტალში (ასურეთი) არსებულ დაძაბულ სოციალურ და რელიგიურ ფონს ასახავს. კელერი თავიდანვე ხაზს უსვამს, რომ პასტორის თანამდებობაზე თავად კი არ "შემოჭრილა", არამედ გავლენიანმა საეკლესიო პირებმა მოუწოდეს. ის იხსენებს თავის ევროპულ განათლებას (დორპატის უნივერსიტეტი) და ურთიერთობას გამოჩენილ თეოლოგებთან. ამით ის პასუხობს მათ, ვინც მის კომპეტენციასა და მოწოდებას ეჭვქვეშ აყენებდა. წერილის დიდი ნაწილი ეთმობა დაპირისპირებას ადგილობრივ მასწავლებლებთან (განსაკუთრებით ვინმე კაიზერთან). კელერი მკაცრია: ის მიიჩნევს, რომ მასწავლებლები ეკლესიის დაქვემდებარებაში არიან და ვალდებულნი არიან დაემორჩილონ პასტორს. ის ამხელს მათ ურჩობასა და არაკეთილსინდისიერებაში. პასტორი ირონიით პასუხობს მრევლის საყვედურებს იმის შესახებ, რომ მან კვირა დღეს იმოგზაურა. ის ამბობს: ხალხი, რომელიც წირვის დროს ცხენების მოვლითაა დაკავებული, მას კვირის დარღვევაში არ უნდა ადანაშაულებდეს, რადგან მისი მგზავრობა თემის ინტერესებს ემსახურებოდა. კელერი სათითაოდ პასუხობს ბრალდებებს მისი "ტირანული" მმართველობისა და ამპარტავნების (Selbstüberhebung) შესახებ. ის განმარტავს, რომ მისი სიმკაცრე პიროვნული ამბიცია კი არა, არამედ საეკლესიო კანონებისა და "აგენდის" (წესდების) დაცვაა. ის დასცინის ბრალმდებელთა "ფილოლოგიურ გაუნათლებლობას" და მათ სიტყვებს უბრალო ჭორაობად მიიჩნევს. წერილი ააშკარავებს ძალიან ადამიანურ მომენტებსაც. მაგალითად, პასტორის ცდილობს, ლოგინობის პერიოდში მყოფ მეუღლეს ოთახში ჰაერი მცენარეებით გაუუმჯობესოს. ასევე, მისი სურვილი იყო, მგზავრობა უფრო იაფი დაუჯდეს ღარიბ თემს. ის იხსენებს თბილისის კოლონიაში მომხდარ პრეცედენტებსაც, რათა თავისი ქმედებები გაამართლოს. დასასრულს, პასტორი აცხადებს, რომ არავისზე ბოღმას არ იდებს. ის მზადაა ელიზაბედტალის თემთან შესახვედრად "თავისუფლად და მხიარულად". მისი სტრატეგიაა სწრაფად გამოაცალოს ხელიდან სალაპარაკო მასალა "ენატანია" ადამიანებს, რათა მათ ახალი ინტრიგების მოწყობა ვეღარ მოასწრონ. მთლიანობაში, ეს არის განათლებული ევროპელი ინტელექტუალის ბრძოლა პროვინციულ, ხშირად გაუნათლებელ და ჯიუტ გარემოსთან, სადაც ის ცდილობს დაამკვიდროს დისციპლინა, კანონის უზენაესობა და რელიგიური წესრიგი.